×
خانه » مقالات » توسعه فردی » سبک زندگی » چطور انتقاد پذیر باشیم؟
12 دی 1398

چطور انتقاد پذیر باشیم؟

شما چطور با انتقادات دیگران برخورد می‌کنید؟ تصور ما بر این است که اولین واکنش  اکثر ما دفاع از خودمان یا بدتر از آن، حمله به فرد منتقد است.

و با اینحال، با اینکه انتقاد می‌تواند ناراحت ‌کننده باشد و روحیه را ضعیف کند، اما می‌توان از دیدگاهی مثبت هم به آن نگاه کرد : انتقاد نشانه صداقت طرف‌ مقابل است و می‌تواند ما را به سمت عملکردی بهتر راهنمایی کند. انتقاد می‌تواند فرصتی برای پیشرفت باشد.

چطور انتقاد پذیر باشیم؟

خیلی از ما ادعای نقدپذیر بودن را داریم ولی در عمل هر وقت که انتقادی به ما وارد می شود، بلافاصله حالت تدافعی به خود می گیریم. اولین نکته ای که باید رعایت کنید، تغییر نگرش و دیدگاه در خصوص انتقاد است. اگر ریشه انتقاد را در لطف و عشق طرف مقابل به ما بدانیم، دیگر حالت تدافعی به خود نمی گیریم چرا که انتقاد طرف مقابل را به شکل هدیه ای می بینید که سعی در رشد و ارتقا شخصیت شما دارد. حفظ این نگرش در عمل واقعا کار ساده ای نیست. باید خیلی تمرین کنیم و در مواقعی که نقد می شنویم مدام به خودمان یادآوری کنیم.

فرمول انتقادپذیری

1_شنیدن درست و موثر

خیلی سخت است که احساسات مان را کنترل کنیم و درست بشنویم. معمولا مدام در حال آماده سازی یک جواب کوبنده هستیم و همین مساله کل ذهن ما را اشباع می کند. اگر می توانید با توجه به موقعیت لبخند ملایمی بر صورت داشته باشید و با تکان دادن سر به طرف مقابل اعلام کنید که گفته های او را می شنوید. این لبخند ساده اعلام این پیام مخفی است که شما متوجه این موضوع هستید که گفته های شخص از روی مهر و محبت او به شماست.

۲- تشکر کردن

با یک تشکر خیلی صمیمانه حرفه ای بودن خود را به شخص مقابل ابراز می کنید. در ضمن به او می گویید که متوجه دغدغه مندی او در خصوص خودتان هستید. بهتر است نقد او را مجددا از زبان خودتان تکرار کنید و از او تایید بگیرید تا مرحله بعد خیلی قشنگ تر اتفاق بیافتد.

۳- ابراز تاسف

با ابراز تاسف باعث ایجاد فضای بسیار صمیمی تری می شوید. ابراز تاسف به معنی پذیرفتن اشتباه و با عذرخواهی نیست. صرفا ابراز تاسف و ناراحتی می کنید که رفتار ما یا هر چیزی که باعث ناراحتی شخص شده است، مطابق با سلیقه و دنیای مطلوب طرف مقابل مان نبوده است.

۴- پرسیدن سوال

در این مرحله فضای نقد را کاملا منطقی می کنید تا هدیه شخص را به شکل درست دریافت کنید. معمولا تمامی انتقادها به صورت کلی و ابراز احساسات شخص هستند. حالا باید از او بپرسید که چرا به این موضوع انتقاد کرده است و کدام قسمت موضوع با خواسته مخاطب ما همخوانی نداشته است. مثلا اگر به ما بگویند تو همیشه بدلباسی! باید بعد از تشکر و ابراز تاسف از شخص بخواهیم که دلیل اینکه ما را بد لباس می داند توضیح دهد.

5- توضیح یا عذرخواهی

بعد از شنیدن دلایل منطقی شخص حالا زمان تصمیم گیری است که آیا انتقاد شخص وارد بوده است. اگر انتقاد او را  وارد دانستید باید از او عذرخواهی و دلجویی کنید ولی اگر وارد نبود به هیچ عنوان نیازی به عذرخواهی نیست و صرفا توضیح دادن آن کفایت می کند.

چطور انتقاد کنیم؟

حالا نوبت انتقاد کردن می رسد. آیا نقد یکنم یا نکنم؟ به عنوان یک اصل کلی در زندگی به شما پیشنهاد می کنم که تا می توانید خویشتن داری کنید و افراد خصوصا نزدیک تان را به هیچ عنوان نقد نکنید. انتقاد فقط و فقط باعث دورتر شدن شما از آن شخص و ایجاد حس منفی خواهد شد. اما اگر دلسوزی تان را نتوانستید کنترل کنید و تصمیم به انتقاد از طرف مقابل گرفتید از این فرمول استفاده کنید، قطعا نتیجه برای شما بهتر خواهد بود.

انتقاد سازنده : فرمول ساندویچ

موضوع اول که باید به آن دقت کنید این است که نباید نقد شما فرمت دستوری و خطابه ای داشته باشد و همیشه باید انتقادتان را در قالب سوال مطرح کنید. موضوع دوم ساندویچی ارائه دادن همین سوال است. به این صورت که قبل از مظرح کردن نقدمان یکی از صفات خوب شخص را می گوییم و سوال را مطرح می کنیم و در ادامه مجددا یکی از خصلت های خوب شخص را می گوییم و انتقاد را به پایان می رسانیم. در یک مثال این فرمول را بیشتر یاد بگیریم.

وقتی شخص بسیار تاخیر دارد، معمولا نقد ما به شکل ” تو همیشه دیر میرسی ” مطرح می شود. حالت درست این نقد به این صورت می شود : ” من می دونم که خداروشکر خیلی سرت شلوغه و کار و کاسبی خوبی داری و مشغله هات زیاده، فکر نمی کنی اگر دیر قراره برسی اطلاع بدی به شخص خیلی بهتر باشه؟ یا قشنگ تر نیست به زمان شخص مقاب بیشتر بها بدی و معطلش نذاری؟ البته خودت تو مدیریت ارتباطاتت استادی، من فقط نظرم گفتم! “

افرادی هستند که برای انتقاد کردن زندگی می‌کنند (یا حداقل برای انتقاد کردن از شما زنده‌اند). در مواجهه با این افراد، توجه به اینکه آنها برایتان ارزش قائلند کافی نیست، زیرا انتقاد کردن آنها پایان ندارد. در این شرایط باید با آنها گقتگویی بی‌رودربایستی داشته باشید. به آنها بگویید که از توجهی که به شما دارند، متشکرید، اما اظهار نظرهای مداوم آنها ناراحت‌کننده و آزاردهنده است. اگر این هجمه‌ها پایان نیافت، باید از رو به رو شدن با این فرد دست بردارید. از وقت‌گذراندن با افرادی که مدام شما را ناراحت می‌کنند و دست از انتقاد برنمی‌دارند، اجتناب کنید.

اگر نسبت به معایب اخلاقی و رفتاری خویش ناآگاه باشیم، یا آنها را نادیده بگیریم، یا با پنهان ساختن آنها خود را فریب دهیم، بزرگ ترین ضربه را به خود وارد آورده ایم و خطرناک ترین کار را مرتکب شده ایم!

محمد ظلی نیا

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *