×
خانه » مقالات » توسعه فردی » آموزش و یاد گیری » چطور مثبت حرف بزنیم؟
08 اردیبهشت 1399

چطور مثبت حرف بزنیم؟

چوب و سنگ استخوان هایت را می شکنند، اما کلمات هیچ آسیبی به آدم نمی رسانند.

احتمالا شما نیز این گفته را از زمان کودکی تان به خاطر می آورید. والدین این را به فرزندان خود می گویند تا از تهدید کسی نگران نشوند.

اما متاسفانه این جمله حقیقت ندارد. در واقع کلماتی که شما به دیگران می گویید، ممکناست موجب رنجش آن ها شود. کلمات، آسیب جسمی را از قبیل برآمدگی و کبودی ایجاد نمی کنند اما ممکن است دیگران را از نظر عاطفی برنجانند. و اغلب اوقات، کبودی های بدن سریع تر بهبود می یابند تا آسیب های عاطفی. در حقیقت، احتمالا شما در زندگی خود با افرادی مواجه شده اید که حرف های احمقانه ای را که سال ها پیش به آن ها گفته اید، هنوز به یاد دارند. (معمولا این افراد خانواده نام دارند)

در دنیای کار اگر تنها به شیوه های سخن گفتن و اصول آن توجه کنید، پیشرفت چندانی نمی کنید. برای اینکه در نظر دیگران مثبت جلوه کنید، به ترکیبی از این دو نیاز دارید. زبان چیز بسیار جالبی است. ممکن است دو نفر به یک زبان سخن بگویند و با این حال یکدیگر را درک نکنند و یا بدون اینکه نیت بدی در میان باشد، یک نفر از سخنان دیگری بر افروخته شود. نکته ی مهم این است که با رویکردی مثبت سخن بگویید. این عبارت، تمامی بسته ی ابزار های قاطعانه برای به کار بردن زبان در تعاملات را جمع بندی می کند. به صورت خلاصه، این توصیه به معنای بیان پیام خود به بهترین وجه است.

اقتدار مثبت

معمولا در محیط کار وضع بدین منوال است که همکاران، مافوق ها و زیردستانتان مرتب از شما درخواست هایی دارند. آن ها انتظار دارند که به پرسش هایشان پاسخ دهید، از شما می خواهند وظایفی را انجام دهید یا می خواهند بدانند چه موقع کاری  را انجام می دهید. درخواست ها و پرسش های آن ها تمامی ندارد. افراد مختلف از کارکنان گرفته تا مشتریان، انتظارات، درخواست ها و پرسش هایی دارند که شما می توانید آن ها را پاسخ دهید.در حقیقت، شما برای همین حقوق می گیرید.بخش عمده ای از چگونگی مدیریت این انتظارات و پاسخ ها به آن ها بسته به این نکته است که شما چگونه در مورد آن ها با دیگران ارتباط برقرار می کنید. برقراری ارتباط با درک چگونگی استفاده ی قدرتمندانه و مثبت از زبان آغاز می کنید. بسته ی ابزار مثبت سخن گفتن ابتدا در این بخش تبیین می شود و در ادامه دو جنبه از این ابزار معرفی می شود که به شما کمک می کند در مقابل انتظارات دیگران رفتار مناسبی داشته باشید. همچنین شرحی ارائه می شود در این مورد که در پاسخ به پرسش ها و درخواست های دیگران چه رفتاری می توانید داشته باشید.

مثبت سخن گفتن

نوع کاربرد زبان توسط شما، بر دیگران تاثیر بسیار می گذارد. هنگامی که مثبت سخن می گویید، صادق ، صریح و سازنده جلوه می کنید. ببینیم هر یکاز این اجزا چه معنایی دارد:

صادق: گفته ی قدیمی (بهترین روش درستکاری و صداقت است) به بهترین وجه اهمیت این مورد را نمایان می کند. برقراری ارتباط صادقانه با دیگران بدین معناست که با آن ها روراست باشید و هیچ گونه فریب یا ریاکاری در سخنانتان نباشد. من شخصا معتقدم همه می توانند  نظر خود را درباره ی موضوعات گوناگون صادقانه ابراز کنند – به شرط اینکه احساس خطر نکنند.

صریح: صریح بودن بدین معناست که با تدبیر لازم و احترام به طرف مقابل، مستقیم به سراغ اصل موضوع بروید. گاهی اوقات مردم صراحت را بارک گویی توهین آمیز اشتباه می گیرند. حال آنکه در سخن گفتنِ قاطعانه، افراد با صراحت حرف می زنند. اما در سخن گفتنِ خشونت آمیز، رک گوییِ توهین آمیز. در شیوه ی رک گوییِ توهین آمیز، طرف مقابل مورد بی توجهی قرار می گیرد و اغلب رنجیده می شود. همچنین این شیوه در مقایسه با سخن گفتن با صراحت، وضوح کمتری دارد.

مثال زیر تفاوت این دو شیوه را آشکار می کند:

صریح: روی پیرهنت، درست کنار جیب، یک لکه هست.

رک گویی توهین آمیز: پیراهنت را ببین.تا به حال درباره ی چیزی به نام پیش بند چیزی نشنیدی؟

سازنده: سازنده بودن به این معناست که در کلماتی که بیان می کنید تا حد امکان بی طرف باشید. گاهی اوقات افراد، مسائل را همان گونه که هست بیان می دارند و مستقیم می روند سر اصل مطلب، اما با کلمات ویرانگر پیام خود را تباه می کنند. سازنده بودن به این معناست که اگر موضوعی که قصد دارید بگویید، موضوع حساسی است یا می خواهید خبر خوب یا بدی به کسی بدهید، از کلماتی استفاده کنید که پیام را واضح منتقل کند ضمن اینکه به فرد مقابل احترام گذاشته می شود.

مثال زیر تفادوت اسفاده ی سازنده و ویرانگر از زبان را در هنگام بیان موضوعی حساس به نمایش می گذارد:

سازنده: من فرصتی پیدا کردم که به برنامه ی بازاریابی که دیروز ارائه داده بودی، نگاهی بیندازم. این برنامه نیاز به بازنگری هایی دارد. بیا با هم بررسی کنیم به چه چیزهایی نیاز دارید و اصلاحات را انجام دهیم.

ویرانگر: برنامه ی بازاریابی که تهیه کرده ای به هیچ دردی نمی خورد. اگر تمام تلاشت را کرده ای و نتیجه این شده، جدا باید فکری به حال خودت بکنی.

پاسخ دادن بی شیوه ای مثبت

در اینجا مثال هایی از پاسخ هایی ارائه شده اند که چندان مثبت نیستند. پس از خواندن آن ها، تصمیم بگیرید که چگونه می توانید آن ها را تغییر دهید تا مثبت تر شوند؛ زبانی به کار ببرید که در آن صداقت، صراحت و سازندگی نمایان باشد. سپس پاسخ های خود را با پاسخ های ارائه شده مقایسه کنید.

پاسخ به یک پرسش

فرد پرسشگر: شماره ی این جنس چیست؟

پاسخ اولیه: من شماره ی این جنس را نمی دانم. من در جریان سفارش این جنس نبودم.

پاسخ پس از بازنگری: اجازه بدهید دفترچه ی سفارش این جنس را بررسی کنم، تا آخر وقت می توانم شماره ی این جنس را به شما بگویم.

در پاسخی که پس از بازنگری ارائه شده، واژگان واکنش برانگیز – واژگان منفی نمی دانم و نبودم – حذف شده اند. در این پاسخ، گوینده قصد دارد برای کمک به فرد پرسشگر کاری انجام دهد.

چگونگی برخورد با یک درخواست متوقعانه

درخواست کننده: من میخواهم در سفارشم تغییری بدهم و میخواهم این سفارش تا دو روز بعد آماده شود.

پاسخ اولیه: ما نمی توانیم در دو روز این را آماده کنیم، به خصوص با درنظر گرفتن این تغییراتی که شما در آخرین لحظه اعمال کرده اید. حاضر کردن سفارش شما حداقل سه روز طول می کشد.

پاسخ اولیه مانند یک شکایت است. عباراتی از قبیل: نمیتوانیم این کار را آماده کنیم و یا تغییرات در آخرین لحظات. یقینا موجب رنجش فرد درخواست کننده می شوند. پاسخ پس از بازنگری که به شیوه ای صریح بیان می شود، به صورت مختصر منطقِ نهفته در پاسخ را بیان می دارد و تعهدی را نیز درباره ی زمان آماده شدن سفارش در بردارد.

فراموش کردن یک نکته ی مهم

درخواست کننده: من منتظرم که شما درباره ی  موضوعی که قبلا با هم صحبت کردیم، اطلاعاتی به من بدهید تا من بتوانم کارم را شروع کنم.

پاسخ اولیه: اصلا یادم نیست. متاسفانه این مدت درگیر انجام امور مهم تری بوده ام.

پاسخ پس از بازنگری: لطفا به من آن موضوع را یادآوری کنید تا بتوانم اطلاعاتی به شما بدهم.

در پاسخ اول حسی حاکی از بی علاقگی وجود دارد و واژگان واکنش برانگیزی از قبیل (یادم نیست) و (متاسفانه) موجب درک نشدن پیام می شوند. در حالی که پاسخ پس از بازنگری بیانگر این مطلب است که شما به موضوع علاقه مندید و می خواهید که آن را به یاد آورید.

هنگامی که قصد بیان پیام مثبتی را دارید و آن را به طرزی مثبت بیان می کنید، به راستی پیامتان مثبت جلوه می کند.

محمد ظلی نیا

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *